• 18 lipca 2024

Psychodrama to metoda psychoterapii stworzona przez Jacoba Moreno. Psychodrama klasyczna to terapeutyczny proces grupowy, w którym wykorzystuje się narzędzie improwizacji dramatycznej do badania wewnętrznego świata człowieka, rozwijania jego kreatywności oraz wzmacniania właściwych zachowań i interakcji z ludźmi.

Współczesna psychodrama jest nie tylko metodą psychoterapii grupowej. Psychodrama jest wykorzystywana w pracy indywidualnej z klientami (monodram), a jej elementy są powszechne w wielu obszarach pracy indywidualnej i grupowej z ludźmi.

Format klasycznej pracy psychodramatycznej

Grupy psychodramowe składają się zwykle z 8 do 16 osób i osoby prowadzącej psychodramę. Grupy mogą być zarówno długie - trwające kilka miesięcy, jak i krótkie - trwające kilka godzin lub 1-2 dni. Grupy długoterminowe są zazwyczaj zamknięte, tzn. nie ma możliwości dołączenia do nich w trakcie pracy - jedynie od początku, podczas pierwszych spotkań.

Zespół

Struktura spotkania

Praca grupy często rozpoczyna się od prostych ćwiczeń lub gier, które ułatwiają komunikację między uczestnikami oraz promują zaufanie i spójność. Następnie zwykle moderator pyta: kto chciałby popracować nad swoim problemem w ramach akcji psychodramatycznej? Spośród osób, które wyraziły chęć uczestnictwa, wybiera się jedną lub dwie osoby. Reszta grupy bierze udział w tym wyborze, wybierając temat, który jest im najbliższy w danej chwili. W dłuższej grupie facylitator i sama grupa organizują proces w taki sposób, aby każdy, kto chce pracować nad swoim problemem, mógł to zrobić (być może więcej niż raz) w trakcie trwania grupy.

Osoba, która w grupie pracuje nad swoim osobistym problemem, nazywana jest bohaterem na czas trwania pracy. Protagonista może wybrać role członków grupy, aby odtworzyć swoją sytuację. Do zagrania tych ról nie są wymagane zdolności aktorskie, a wręcz przeciwnie - zdolności te często przeszkadzają. Pozostali członkowie grupy są widzami.

Akcja psychodramatyczna trwa zazwyczaj od pół godziny do półtorej godziny i jest indywidualną pracą psychoterapeutyczną dla bohatera, która pozwala mu zmierzać w kierunku rozwiązania własnych trudności. Dla widzów i uczestników odgrywających role działania psychodramatyczne są często okazją do zrozumienia i przeżycia czegoś ważnego także dla nich samych. Część efektu terapeutycznego psychodramy polega na zżyciu się z nią i wczuciu się w nią. Bohater przeżywa problem i jego rozwiązanie na swój własny sposób. Uczestnicy grupy mogą wczuć się w to, co się dzieje, zanurzyć się w akcji, jak w filmie czy książce, i wraz z bohaterem przejść przez problemy aż do rozwiązania. W tym sensie szczególnie ważne jest, aby grupa uczestniczyła w wyborze bohaterów, których tematy są dla niej ważne.

Tematem pracy może być każdy problem bohatera, każde pytanie, które go nurtuje i na które powinien znaleźć odpowiedź. Może to być niemal wszystko: wybór pracy lub współmałżonka, poprawa jakości życia lub problemy w relacjach z ludźmi, odnalezienie wewnętrznej wolności lub poszukiwanie sensu życia.

Kiedy uczestnik grupy staje się bohaterem, prowadzący psychodramę zagłębia się w jego problem i sytuację oraz proponuje mu jedną lub więcej opcji, od których mógłby zacząć grę z problemem. Może to być spotkanie z kimś ważnym dla bohatera, nieprzyjemna sytuacja w pracy, scena konfliktu wewnętrznego lub coś innego.

Treść działania psychodramatycznego

Akcja psychodramatyczna jest tworzona wspólnie przez bohatera i prowadzącego. Rola lidera w tym procesie może być różna - od zwykłej obserwacji do aktywnego kierowania - w zależności od potrzeb bohatera. Działanie psychodramatyczne to twórczy proces poszukiwania konstruktywnego rozwiązania problemu. Nie zawsze prowadzi to do rozwiązania, ale często pozwala klientowi poczynić znaczne postępy w tym kierunku.

Często w psychodramie odgrywane są sceny z przeszłości, w których wydarzyło się coś istotnego dla bohatera (jeśli bohater wspomina przeszłość). Może się zdarzyć, że bohater ma za sobą jakiś nieprzyjemny epizod w przeszłości, który w jednym momencie wywołał wiele negatywnych lub zagmatwanych uczuć, a pogłos tych uczuć pozostaje w nim i przeszkadza mu w teraźniejszości. W psychodramie można cofnąć się w czasie i zrozumieć, co dokładnie działo się w tym czasie w organizmie bohatera. A potem znaleźć sposób, aby zapomnieć o tej sytuacji. Czasami przeżywanie przeszłości w nowym, dobrym scenariuszu ma znaczący efekt terapeutyczny.

W niektórych sytuacjach działanie psychodramatyczne może nie być rzeczywiste, lecz symboliczne. Umożliwia to pracę z wydarzeniami z przeszłości, jeśli powrót do nich jest zbyt trudny. Działanie symboliczne może być również odpowiednie w sytuacjach, gdy bohater nie ma żadnych konkretnych wspomnień z przeszłości lub gdy nie chce rozmawiać z grupą o niczym konkretnym ze swojej przeszłości.

W działaniu psychodramatycznym można projektować i odtwarzać pożądaną przez bohatera przyszłość, aby ją zobaczyć i poczuć, czy rzeczywiście jest ona tak pożądana? A może zrozumieć, dlaczego nie nadchodzi? Albo w jakiś inny sposób. Rzeczywista przyszłość zawsze okazuje się inna niż ta, którą odgrywa się w psychodramie, ale doświadczenie odgrywanej przyszłości jest często ważne dla życia w teraźniejszości.

Umysł człowieka

Czy zawsze jest to psychoterapia?

Czy psychodrama nie jest nauką umiejętności bycia przenoszonym z krzesła na krzesło, czyż nie jest nauką umiejętności analizowania własnych emocji? Więc co to jest? Czy jest to szkolenie, czy psychoterapia?

Jeśli psychodrama jest prowadzona z osobami, które znajdują się w sytuacji autora i kierują się nie emocjami, nie bezradnością, ale racjonalną głową, to jest to trening edukacyjny i praca rozwojowa. Jeśli dana osoba potrzebuje wyrwania ze swojego doświadczenia i wciągnięcia w nowy stan, ale sama nie może tego zrobić, ponieważ nie ma siły ani ochoty czuć się ofiarą trudnych okoliczności, psychodrama jest rodzajem psychoterapii.

Metody i techniki są takie same, ale w zależności od pozycji klienta i charakteru pracy - czy uczymy klienta, czy go leczymy - czasami jest to psychoterapia, czasami arteterapia a czasami trening psychologiczny.

Jaki jest cel terapii?

Psychodrama ma na celu przeżycie nowego i ważnego doświadczenia dla osoby bezpośrednio uczestniczącej w grupie psychodramowej. Może to być nowe doświadczenie interakcji z innymi ludźmi lub nowe doświadczenie konstruowania własnego świata wewnętrznego, czyli interakcji z samym sobą. Realizm psychodramy jest następujący. Odgrywając w psychodramie jakąś sytuację z własnego życia lub świata wewnętrznego, człowiek zanurza się w prawdziwych uczuciach charakterystycznych dla tej sytuacji. A kiedy rozwiązuje tę sytuację w psychodramie, rozwiązanie to staje się jego nowym doświadczeniem działania w tej sytuacji.

Komentarze (0)

Zostaw komentarz
Top